Inloggen

De Molenwinkel

In de molen kunt u onderstaande producten kopen.

  • Volkorentarwemeel
  • Roggemeel
  • Speltmeel
  • Tarwebloem
  • Pannenkoekenmix (met recept)
  • Kruidkoekmix (met recept)
  • Droge gist

Het meel is ook te koop bij Delicatessen Plus aan de Peperstraat 39a te Wijk bij Duurstede. Deze winkel heeft ruime openingstijden en u hoeft de trappen niet op.

Overigen

  • Historische afbeeldingen van de molen
  • DVD "Het hart van de molen" € 14,95
  • Linnen draagtas
  • Ansichtkaarten
  • Boek De Molen Rijn en Lek wereldberoemd dankzij een misvatting; auteur Fred Gaasbeek. Prijs: € 20,- isbn/issn: 978 90 8704 177 9 geïllustreerd.

Boekrecensie

De Molen Rijn en Lek wereldberoemd dankzij een misvatting

auteur Fred Gaasbeek
Prijs: € 20,-
isbn/issn: 978 90 8704 177 9
geïllustreerd.

Diane Spelbos op de website van Historisch Platform.

350-jarig bestaan

Wijk bij Duurstede mag trots zijn. Naar aanleiding van het 350-jarig bestaan van de molen Rijn en Lek heeft Fred Gaasbeek een zeer verzorgd, rijk geïllustreerd en uiterst gedetailleerd boek geschreven. Uit diepgravend archiefonderzoek heeft hij het wel en wee van de ontwikkelingsgeschiedenis van de molen Rijn en Lek, zijn eigenaren en zijn molenaars weten te reconstrueren.

Aan de hand van een wat algemenere stadsgeschiedenis van Wijk bij Duurstede wordt duidelijk, dat de stad in vroegere tijden meerdere molens rijk was, tien wel te verstaan. De verschillende soorten zoals de rosmolen, de korenmolen, de runmolen en de windmolens worden beschreven in het eerste hoofdstuk. Dat de beroemdste molen pas veel later is gebouwd op de fundamenten van de Leutertoren en latere Leuterpoort, hoe deze toren is ontstaan en waar hij allemaal voor heeft gediend, wordt in het tweede hoofdstuk uit de doeken gedaan.

Uit de archieven is gebleken dat Anthony van Eyndhoven (1625-1683) in 1659 op vrij eenvoudige wijze toestemming kreeg om op de Leuterpoort een runmolen te bouwen. Of zoals Gaasbeek stelt “Het was een hamerstuk” (p. 58) van het stadsbestuur. Van Eyndhoven was een bekende en invloedrijke figuur in Wijk bij Duurstede maar zijn katholieke achtergrond maakte een functie in het stadsbestuur uiteindelijk onmogelijk. Zijn familie had fortuin gemaakt in de leerlooierij; run (gemalen eikenschors) is nodig voor het productieproces van leer. Het liep allemaal niet zo voorspoedig als gepland. Het rampjaar 1672 en de gevolgen van de Franse bezetting hebben ook Van Eyndhoven financieel getroffen. Toch bleef Anthony tot het eind van zijn leven de molen draaiende houden.

Vele eigenaren en molenaars volgden. Heel hoofdstuk vier is hieraan gewijd. Als ik al een kanttekening zou willen plaatsen, dan komen er in dit hoofdstuk wel erg veel namen en familiegeschiedenissen voorbij.

In het vijfde hoofdstuk zijn we bij de wat meer recente geschiedenis aanbeland. Hier wordt ook de in de ondertitel genoemde “misvatting” uit de doeken gedaan. Ik zet misvatting hier bewust tussen aanhalingstekens, want het blijkt een bewuste keuze geweest te zijn om de molen Rijn en Lek aan het schilderij van Jacob van Ruisdael te koppelen. In 1928 leek de molen geen lang leven meer beschoren. Op initiatief van Frits Thieme (1877-1953) werd een comité opgericht om investeerders te vinden. Na veel omwegen en vooral door de verklaring van de prominente kunsthistoricus Cornelis Hofstede de Groot (1863-1930) dat dit de molen op het schilderij was, werd het geld bij elkaar verkregen om de molen aan te kopen. Vele herstelwerkzaamheden en een grote renovatie volgden. Dankzij deze inzet staat de molen Rijn en Lek nog altijd in volle glorie in de stad. In werkelijkheid heeft een andere molen in Wijk bij Duurstede model gestaan voor Jacob van Ruisdael, maar het is niet bekend welke dat was.

Het volgende hoofdstuk legt nauwgezet uit hoe de molen werkt, wat zich waar bevindt en welke functie de verschillende onderdelen hebben. Ter afsluiting gaat Gaasbeek in op de iconografische betekenis van de molen. In de 17de eeuw was het landschapsschilderij een populair genre. Een molen droeg bij aan de poëtische sfeer van vele stads- en dorpssilhouetten. Zo ook in Wijk bij Duurstede. Naast Ruisdael hebben vele andere bekende en minder bekende schilders, toen en later, de molen opgenomen in het stadsgezicht. In de literatuur vormt de vermaarde molen het decor in de roman De laatste Ansman (1954) van Aart Romijn.

De molen Rijn en Lek is, naast het kasteel, een icoon van de stad. Daar kunnen we na het lezen van dit boeiende onderzoek niet meer omheen. Een leuke aanvulling is dat Gaasbeek en passant ook een aantal uitdrukkingen die uit dit ambacht voortkomen, heeft verklaard. Zo bleek de gemiddelde molenaar niet altijd even eerlijk en nog wel eens ‘een graantje mee te pikken’ van het in opdracht te malen koren. Ook de betekenis van het gezegde ‘wie het eerst komt, die het eerst maalt’ laat zich in deze context raden. Gedetailleerd maar tot het eind toe boeiend geschreven is dit een interessant boek voor iedereen met belangstelling voor molens of voor de geschiedenis van Wijk bij Duurstede.

Over ons meel

Over het meel van de molen

Molen “Rijn en Lek” maalt op vrijwillige basis regelmatig graan. Het meel vindt aftrek bij vele thuisbakkers en professionele gebruikers zoals bakkers en restaurants. Met deze brochure willen we u diverse ideeën geven over het bakken met meel van de molen.

De tarwe die we vermalen wordt natuurvriendelijk geteeld door de familie De Winter (De Tarwecirkel) uit het Zeeuwse Kwadendamme. De rogge en het spelt zijn van biologische teelt en hebben in de buurt van Wageningen gegroeid. Door het gebruik van inlands graan wordt het transport en het milieu gespaard. Aan het meel zijn geen andere stoffen, zoals broodverbeteraars, toegevoegd. Het graan wordt op alleen op windkracht op molenstenen gemalen. Het volkorenmeel bestaat, in tegenstelling tot meel uit een meelfabriek, uit de volle korrel. Alle vitamines, mineralen en de smaak blijven hierdoor behouden.

 

De inkomsten die we met het malen genereren, worden gebruikt voor de instandhouding van de molen.

 

Algemene tips

De termen meel en bloem worden vaak verward. Als het graan wordt gemalen wordt van de hele korrel volkorenmeel gevormd. Hieraan wordt dan de graansoort toegevoegd; volkorentarwemeel, volkorenroggemeel etc. Een brood van volkorenmeel is een bruin brood.

Op de molen is een zeefmachine, een zg. buil aanwezig. Deze splitst het volkorenmeel in bloem (het witte deel van het meel), de zemelen (de huid van de graankorrel en griezen (een mengsel van grove bloem en fijne zemelen). Van de bloem wordt een wit brood gebakken. Het griesmeel is bekend als toepassing in griesmeelpudding. De zemelen zijn uitermate geschikt voor de verbetering van de spijsvertering.

 

Bij het bakken van brood van molenmeel zijn recepten met lange rijstijden en veel water aan te raden. In huiselijke omstandigheden is het bijvoorbeeld veel koeler dan in een bakkerij. Ons meel bevat geen broodverbeteraar waardoor de baktijd verkort kan worden. Veel klanten kiezen bewust voor molenmeel om een zo natuurlijk mogelijk brood te krijgen. De recepten zijn hierop afgestemd.

 

Weeg alles nauwkeurig af. Een kleine afwijking kan een grote invloed op het eindresultaat hebben.

 

Op internet staan veel goede, maar helaas ook slechte recepten. Voor goede recepten zijn de volgende links aanbevelingswaardig: https://uitdekeukenvanarden.blogspot.nl/ en https://wiebaktmee.nl/cms/. Veel collega-molenaars hebben op hun website recepten gepubliceerd. Deze zijn vaak in de praktijk uitgeprobeerd en prima bruikbaar.